معماری
خانه / اصول فقه / جزوه کامل اصول فقه 2 استاد «خانم محدثی»

جزوه کامل اصول فقه 2 استاد «خانم محدثی»

گفتار هفتم ادله استنباط احکام

*تعداد ادله استنباط احکام

تعبیر علمای اصول فقه در تعداد ادله مختلف است:

اکثر اصولیین آن را چهار تا دانسته اند : قرآن ، سنت ، اجماع و عقل. یا قرآن ، سنت ، اجماع و قیاس، بنابر اختلاف مسلک بین شیعه و سنی در حجیت قیاس .

برخی تعداد ادله را سه تا گفته اند : قرآن ، سنت و اجماع. اینها قیاس را نحوه ی به کاربردن ادله و استنباط از آنها ، نه دلیل جداگانه ای در عرض آنها دانسته اند.

سرانجام پاره ای استصحاب، استصلاح ، استحسان ، عرف ، شرایع گذشته و جز اینها را در شمار ادله آورده اند.

دلیل اول – قرآن

*مهمترین دلیل از نظر اصولی

قرآن که در اصول فقه از آن بیشتر به ” کتاب ” تعبیر می شود ، مهمترین دلیل اثبات احکام است . اهمیت آن ناشی از این است که اساس دین اسلام و کلام خداست و همه چیز دین اسلام ، حتی پیغمبری پیغمبر ، متکی به آن است.

اعجاز قرآن مثبت آن است که آیات آن کلام خدا و در نتیجه محمد بن عبدالله (ص) حامل آن پیغام از طرف خداست. این قرآن است که تصریح می کند آنچه محمد می گوید کلام و وحی الهی است. « وَ ما یَنطِقُ عَن الهَوی ، اِن هُو اِلا وَحیٌ یُوحی » یعنی : او از روی هوس سخن نمی گوید ، آنچه می گوید سروش عامل غیب است.

قرآن مثبت حجیت ادله دیگر حتی گفته ی پیغمبر است، زیرا این قرآن است که می گوید : « وَ ما آتاکُمُ الرَسولُ فَخُذوهُ و ما نَهاکُم عَنه فَانتَهوا » یعنی آنچه فرستاده خدا بدهد فرا گیرید و آنچه را نهی کند بپذیرید. « وَ اَطیعوا اللهَ وَ الرَسولُ »

سنت پیغمبر به مقدار زیادی توضیح و بیان آیات قرآنی است. اهمیت قرآن از نظر اصولی و از حیث دلیل بودن برای استنباط احکام بدیهی است و محتاج توضیح بیشتر نیست.

*قرآن و چگونگی نزول آن

قرآن دارای 30 جزو ، 114 سوره و 6170 تا 6236 آیه است.                                                                                                                اولین سوره ای که نازل شد بنابر عقیده ی مشهور مورخان اسلامی ، سوره علق است  که چنین شروع می شود : « بسم الله الرحمن الرحیم . اِقرأ باسم ربِکَ الذی خَلَق. . . . عَلَّمَ الانسانَ ما لَم یَعلَم . »

آخرین آیه ای که نازل شده این است : « الیَومَ اَکمَلتُ لَکُم دینَکُم وَ اَتمَمتُ عَلَیکُم نِعمَتی وَ رَضیتُ لَکُمُ الاسلامَ دیناً » یعنی :امروز دین شما را برای شما کامل کردم ، نعمتم را بر شما تمام کردم و از اینکه اسلام دین شماست خشنودم.                                             نزول قرآن تدریجی  بوده و این مطلب هم از بررسی تاریخ معلوم و هم از آیات قرآن مستفاد می شود.

مشرکان ایراد میگرفتند که چرا قرآن یکباره نازل نشده ، این ایراد و جواب آن در سوره فرقان چنین آمده : « وَ قالَ الذین کَفَروا لَو لا نُزِّلَ عَلیهِ القرآنُ جُملهً واحدهً ، کَذلِکَ لِنُثَبِّتَ بِه فُؤادَکَ وَ رَتَّلناهُ تَرتیلاً .»

یعنی : کافران گفتند : چرا قرآن یکباره بر او فرود نیامده ! چنین است ، آن را به تدریج فرو فرستادیم تا بهتر در دلت جای گیرد.

محمد (ص) بی سواد بود ، خواندن و نوشتن نمی دانست و آنچه بر او وحی می شد به حافظه می سپرد و بر اطرافیان می خواند. برخی از آنها که سواد خواندن و نوشتن می دانستند آن را می نوشتند و تدریجی بودن نزول قرآن این کار را آسان می کرد و آیه بالا اشاره به این مطلب است.

به  نوشته ی برخی از مورخان تاریخ آغاز وحی جمعه 17 رمضان به سن 41 سالگی پیامبر (ص) تا 9 ذی الحجه سال دهم هجری به سن 63 سالگی پیامبر ، به مدت 22سال و 2 ماه و 22 روز بود که از این مدت 12 سال و 5 ماه و 13 روز در مکه و 9 سال و 9 ماه و 9 روز در مدینه بوده است. 19 جزو از سی جزو قرآن در مکه و 11 جزو آن در مدینه نازل شده ، تقریباً دو سوم قرآن در مکه و یک سوم آن در مدینه نازل شده است.

*تفاوت سوره های مکی و مدنی

بین آن قسمت از قرآن که پیش از هجرت نازل شده و بعد از آن ، دو نوع تفاوت وجود دارد :                                                        1 – تفاوت بر حسب ظاهر                                                2 – تفاوت بر حسب محتوا و مضمون

* تفاوت بر حسب ظاهر : دو تفاوت از نظر ظاهر میان این سوره ها وجود دارد :                                                                                  1 – بیشتر سوره های مکی کوتاهند و سوره ها و آیات مدنی نسبتا طولانیند.                                                                                     مثال : یک جزو مکی ( جزو سی ) 570 آیه و یک جزو مدنی ( جزو 27 ) 399 آیه است.                                                                  2 – خطابهای عمومی در آیات مدنی چون ناظر به مسلمانان بوده بیشتر با « یا ایها الذین آمنوا » شروع می شود ، ولی آیات مکی چون در آنجا تعداد زیادی اسلام نیاورده بودند با « یا ایها الناس » آغاز می گردد.

تفاوت مهم آیات مکی و مدنی ، از حیث محتوا و مضمون است          

 

        جهت مطالعه ادامه مطلب  به لینک های دانلود مراجعه کنید        

 

3

راهنما

فایل ها به صورت pdf می باشد و برای باز کردن فایل pdf به نرم افزار های خواندن پی دی اف نیاز دارید که لینکشو براتون میذارم تا بتوانید دانلود کنید

نتیجه تصویری برای دانلوددانلود نرم افزار  Foxit.Reader.8.1.1 نسخه کامپیوتر

حجم فایل:50 مگابایت

نتیجه تصویری برای دانلوددانلود نرم افزار  Foxit Mobile PDF 5.2.0 نسخه اندروید

حجم فایل: 20 مگابایت

نسخه اندروید مورد نیاز: 2.3 به بالا

مشخصات

سیستم مورد نیاز

درباره ی علی اکبری

همچنین ببینید

جزوه حقوق کار «استاد انصاریان»

جایگاه کار در اسلام : کار برای کسب درآمد و تأمین هزینه های زندگی از …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

قالب وردپرس